GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| DKT313 | Akıcılık Bozuklukları ve Kuramları | DERS | 3 | 5 | 3.00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
TÜRKÇE
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin akıcılık bozukluklarının genel özelliklerini kavramalarını; kekemelikle ilgili kuramsal yaklaşımları, nörolojik ve fizyolojik temelleri inceleyerek alana ilişkin bütüncül bir bakış açısı geliştirmelerini sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr.Öğr. Üyesi Tolga Sözüçok
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Akıcılık bozukluklarının genel özelliklerini açıklar. |
| 2 | Kekemelikle ilişkili genetik, dilsel ve bilişsel süreçleri açıklar. |
| 3 | Kekemeliğin nörolojik ve fizyolojik temellerini tanımlar. |
| 4 | Kekemeliğe ilişkin organik kuram ve modelleri sınıflandırır. |
| 5 | Deneyim temelli ve çok faktörlü kuramları karşılaştırır. |
| 6 | Kekemelik ile hızlı/bozuk konuşma arasındaki benzerlik ve farklılıkları ayırt eder. |
| 7 | Edinilmiş kekemeliğin nedenlerini, belirtilerini ve temel terapi yaklaşımlarını tartışır. |
Öğretim Sistemi
BİRİNCİ ÖĞRETİM
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
yok
Dersin İçeriği
Ders kapsamında akıcılık bozukluklarının genel özellikleri ele alınacak; kekemelikle ilişkili genetik, dil ve bilişsel süreçler; nörolojik ve fizyolojik temeller; mizaç ve duygudurum faktörleri incelenecektir. 20. ve 21. yüzyılda ortaya konan organik kuramlar ile serebral baskınlık kuramı, duyu-motor modelleme kuramı ve yarıküreler arası müdahale modeli gibi yaklaşımlar tartışılacaktır. Ayrıca değişkenlik modeli, motor konuşma becerisi kuramı, dizilim kuramı ve genişletilmiş GODIVA modeli ele alınacak; deneyim temelli psikanalitik, psiko-duygusal ve psiko-davranışsal kuramlar üzerinde durulacaktır. Tanı kökenli kuram, edimsel koşullanma kuramı, iki faktör kuramı, yaklaşma-kaçınma çelişkisi ve çabalama beklentisi varsayımı detaylı biçimde işlenecektir. Çok faktörlü yaklaşımlar arasında 3 faktörlü kekemelik modeli, talep-kapasite modeli, çift diyatez stres modeli ve çok faktörlü dinamik ilişkiler kuramı tartışılacaktır. Hızlı ve bozuk konuşmanın genel özellikleri, kekemelik ile benzerlik ve farklılıkları değerlendirilecek; ayrıca edinilmiş kekemelik türleri, nedenleri, belirtileri, tanılama ve terapi süreçleri ele alınacaktır. Ders, dönem sonunda genel tekrar ve final sınavı ile tamamlanacaktır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Akıcılık Bozukluklarının Genel Özellikleri | ||
| 2 | Kekemelikle İlişkili Süreçler I: Genetik, Dil ve Biliş | ||
| 3 | Kekemelikle İlişkili Süreçler II: Nöroloji ve Fizyoloji | ||
| 4 | Kekemelikle İlişkili Süreçler III: Mizaç ve Duygudurum | ||
| 5 | 20. ve 21.yy Kekemelik Kuramları - Organik Kuramlar | ||
| 6 | Organik Kuram ve Modeller - Serebral Baskınlık Kuramı, Duyu-Motor Modelleme Kuramı, Yarıküreler Arası Müdahale Modeli | ||
| 7 | Organik Kuram ve Modeller - Değişkenlik Modeli, Motor Konuşma Becerisi Kuramı, Dizilim Kuramı, Genişletilmiş GODIVA Modeli | ||
| 8 | ara sınav | ||
| 9 | Deneyim Temelli Kuram ve Modeller - Psikanalitik Kuram, Psiko-duygusal Kuram, Psiko-davranışsal Kuram | ||
| 10 | Deneyim Temelli Kuram ve Modeller - Psiko-davranışsal Kuramlar: Tanı Kökenli Kuram, Edimsel Koşullanma Kuramı, İki Faktör Kuramı, Yaklaşma-Kaçınma Çelişkisi, Çabalama Beklentisi Varsayımı, | ||
| 11 | Deneyim Temelli Kuram ve Modeller - Psiko-dilbilimsel Kuramlar: Örtük Onarım Varsayımı, Kısır Döngü Varsayımı, EXPLAN Modeli, Değişken Salınım Eşiği Varsayımı | ||
| 12 | Çok Faktörlü Kuramlar - 3 Faktörlü Kekemelik Modeli, Talep ve Kapasite Modeli, Çift Diyatez Stres Modeli, Çok Faktörlü Dinamik İlişkiler Kuramı | ||
| 13 | Hızlı ve Bozuk Konuşma - Genel Özellikler | ||
| 14 | Hızlı-Bozuk Konuşma ve Kekemelik - Benzerlikler & Farklılıklar | ||
| 15 | Genel Tekrar | ||
| 16 | FİNAL SINAVI |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Bloodstein, O., Bernstein Ratner, N., & Brundage, S. B. (2021). A Handbook on Stuttering (7th ed.). Plural Publishing. Yairi, E., & Seery, C. H. (2021). Stuttering: Foundations and Clinical Applications (3rd ed.). Pearson. Ward, D. (2018). Cluttering: A Handbook of Research, Intervention and Education. Routledge.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 80 |
| Quiz | 7 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Quiz | 5 | 1 | 5 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 8 | 8 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 14 | 14 |
| Okuma | 14 | 1 | 14 |
| Quiz için Bireysel Çalışma | 5 | 1 | 5 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 76 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | |||||||
| ÖÇ 2 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||||||
| ÖÇ 3 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | |||||||
| ÖÇ 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||||||
| ÖÇ 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 3 | |||||||
| ÖÇ 6 | 5 | 5 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | |||||
| ÖÇ 7 | 5 | 5 | 3 | 5 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek