GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| OSD050 | Spor ve Beslenme | SEÇMELİ DERS GRUBU | 2 | 4 | 2.00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
TÜRKÇE
Dersin Amacı
- Sağlıklı yaşamın temeli olan düzenli fiziksel aktivite/egzersizin önemini öğrenmek, - Düzenli yapılan fiziksel aktivite/egzersizin hastalıkların önlenmesi ve tedavisindeki yerini öğrenmek, - Aktif çocuk/adölesan/yetişkinlere yönelik yeterli ve dengeli beslenme uygulamalarını kavramak, -Sporda uygulanan popüler diyet modelleri ve yapılan hataları öğrenmek/farkındalık yaratmak
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi SERAP DEMİR FİLİZ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Düzenli fiziksel aktivite ve egzersizin sağlıklı yaşam ve hastalıkların önlenmesindeki rolünü açıklayabilme. |
| 2 | Çocuk, adölesan ve yetişkinlerde yeterli ve dengeli beslenme ilkelerini fiziksel aktiviteyle ilişkilendirebilme. |
| 3 | Sporcularda enerji, makro ve mikro besin öğelerinin performans ve toparlanmadaki önemini değerlendirebilme. |
| 4 | Sporda yaygın kullanılan popüler diyet modellerini bilimsel açıdan eleştirel bir bakışla analiz edebilme. |
| 5 | Sporcu beslenmesinde yapılan yaygın hataları belirleyerek, doğru beslenme stratejileri önerebilme. |
Öğretim Sistemi
BİRİNCİ ÖĞRETİM
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Ön koşulu bulunmamaktadır.
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Derslere devamsızlık alınmaktadır. Bireysel derse katılımlarınızı takip etmeniz önerilir.
Dersin İçeriği
- Fiziksel Aktivite ve Egzersiz: Tanımı, temel ilkeleri, yaşam boyu fiziksel aktivitenin önemi. - Egzersizin Sağlık Üzerine Etkileri (obezite, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, osteoporoz, kanser ve psikolojik sağlık üzerine etkileri; hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde rolü). - Yaşam Döngüsünde Beslenme ve Spor: Çocuk, adölesan, yetişkin ve yaşlı bireylerde fiziksel aktiviteye yönelik yeterli ve dengeli beslenme ilkeleri. - Makro ve Mikro Besin Ögeleri: Sporcu performansı, kas gelişimi, dayanıklılık ve toparlanmada karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve minerallerin rolü. - Sıvı ve Elektrolit Dengesi: Egzersizde hidrasyonun önemi, sıvı kaybının performans ve sağlık üzerine etkileri. - Popüler Diyet Modelleri: Spor alanında yaygın kullanılan diyetler (ketojenik diyet, intermittent fasting, yüksek proteinli diyetler vb.), bilimsel açıdan değerlendirilmesi ve yapılan yanlış uygulamalar. - Besin Destekleri ve Ergogenik Yardımcılar: Kullanım alanları, etkinlik ve güvenlik açısından değerlendirilmesi. - Beslenme ve Performans İlişkisi: Enerji metabolizması, egzersiz öncesi-sırası-sonrası beslenme stratejileri. - Sporcularda Yaygın Beslenme Hataları: Yanlış inanışlar, yetersiz/ dengesiz beslenmenin performans ve sağlık üzerindeki etkileri.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Genel Tanışma Fiziksel aktivite, egzersiz, spor ve fiziksel uygunluk tanımları | - | - |
| 2 | Sağlıklı Yaşamda Fiziksel Aktivitenin Önemi: Hastalıklar İlişkisi | - | - |
| 3 | Fiziksel Aktiviteyi Artırmak için Öneriler: Global ve Ulusal Kılavuzlar | - | - |
| 4 | Egzersiz, Sağlık ve Beslenme İlişkisi: Besin ve Besin Ögelerine Genel Bakış | - | - |
| 5 | Makro Besin Ögeleri (Toplam Enerji, Karbonhidrat, Protein, Yağlar) Tanımları ve Temel Metabolizmaları | - | - |
| 6 | Mikro Besin Ögeleri (Vitaminler, Mineraller, Su) Tanımları ve Temel Metabolizmaları | - | - |
| 7 | Egzersiz Yapanlara Yönelik Genel Beslenme Önerileri (Ne? Ne zaman? Neden?) | - | - |
| 8 | Vize Sınavı Haftası | - | - |
| 9 | Aktif Çocuklara Yönelik Beslenme Önerileri | - | - |
| 10 | Aktif Adölesan ve Yetişkinlere Yönelik Beslenme Uygulamaları | - | - |
| 11 | Sporda Uygulanan Popüler Diyetler (Atkins, Ketojenik, Hipokalorik gibi) İçerikleri ve Genel Yaklaşım | - | - |
| 12 | Sporcu beslenmesinde yapılan genel hatalar ve doğruları | - | - |
| 13 | Vücut Kompozisyonu Tanımları ve Antropometrik Verilerin Değerlendirilmesi | - | - |
| 14 | Yaygın Kullanılan Besin Destekleri ve Güncel Kılavuzlarının Tartışılması | - | - |
| 15 | Bireysel Ödevlerin Temsili ve Genel Tartışma | - | - |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
- Nutritional Guidelines for Sportspersons (Geetanjali Bhide & Subhadra Mandalika) — Sporcu beslenmesi temellerini ve uygulamalı önerileri birleştiren oldukça kapsamlı bir eser. - Sporcu Beslenmesinde Güncel Yaklaşımlar (Kolektif, 2021) — Türkiye çapında sporcu beslenmesi ile ilgili güncel tartışmaları, beslenme stratejilerini kısa ve odaklı bölümlerle ele alan kaynak. - Sağlıklı Beslenme ve Fiziksel Aktivite Öğretmen El Kitabı — Milli Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanmış, özellikle eğitim ortamına uygun içerikler taşıyan, fiziksel aktivite & beslenme açısından politika ve uygulama önerileriyle desteklenen bir kaynak. - ACSM’s Complete Guide to Fitness & Health — ABD’nin Amerikan Spor Hekimliği Derneği’nin (ACSM) kaynaklarından; fiziksel aktivite ilkeleri, genel sağlık ve fitness-beslenme bağlantısı açısından faydalı. - Physical Activity Guidelines for Americans, 2nd edition — Düzenli fiziksel aktivitenin sağlık üzerindeki etkileri, önerilen süre ve yoğunluk gibi konuları güncel bilimsel temellerle açıklayan resmi kılavuz.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Ders kapsamında, sınıf içi interaktif olarak dersler işlenir. Her öğrenci projesi kapsamında sunumunu yapar ve vakalara örnekler verebilir.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Derse Katılım | 1 | 20 |
| Proje Hazırlama | 1 | 80 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Rapor Sunma | 1 | 50 |
| Proje Sunma | 1 | 50 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
Bulunmamaktadır.
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Derse Katılım | 1 | 10 | 10 |
| Proje Hazırlama | 1 | 10 | 10 |
| Proje Sunma | 1 | 1 | 1 |
| Bireysel Çalışma | 1 | 10 | 10 |
| Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma | 1 | 5 | 5 |
| Ev Ödevi | 2 | 5 | 10 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 46 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | ||
| ÖÇ 2 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | ||
| ÖÇ 3 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | ||
| ÖÇ 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | ||
| ÖÇ 5 | 4 | 4 | 3 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek