GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| OTY216.1 | Postmortem Örnek Alma-II | DERS | 2 | 4 | 10.00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
TÜRKÇE
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin postmortem örnek alma uygulamalarında farklı biyolojik örnek türlerini, anatomik bölgeleri ve analiz amaçlarını dikkate alarak uygun örnekleme yöntemlerini seçebilmelerini; örnek alma, koruma, etiketleme ve transfer süreçlerini bilimsel, sistematik ve standartlara uygun biçimde uygulayabilmelerini; ayrıca elde edilen örneklerin adli tıbbi değerlendirmedeki önemini kavrayarak teknik, etik ve tanısal açıdan doğru karar verebilmelerini sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Adli Bilimler ve Medikal Fizik Uzmanı Öğr. Gör. Dr. Ceren Ayrancıoğlu Öğr. Gör. Mehmet Batuhan Solmazer Dr. Öğr. Üyesi Damla Akoğulları Çelik
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Postmortem biyolojik incelemelerde doku bazında örnekleme yöntemlerini, biyolojik örnek türlerine göre uygun biçimde seçebilir. Örnek alma sürecinde yüzey antisepsisi, uygun örnek kabının seçimi ve alınması gereken asgari örnek hacmi gibi dikkat edilmesi gereken hususlardan en az 5’ini gerekçelendirerek açıklayabilir. Örnekleme basamaklarını eksiksiz biçimde sıralayarak uygulayabilir. |
| 2 | Postmortem kan örnekleme yöntemlerini, örnek alınacak anatomik bölgeye göre uygun biçimde seçebilir. Kan örneklemesi sürecinde örnek alma kuralları, uygun örnek kabı seçimi gibi dikkat edilmesi gereken hususlardan en az 5’ini gerekçeleriyle açıklayabilir. Kalp kanı, femoral ven, internal jugular ven, subklavian ven, kafa boşlukları ile toraks ve abdomen boşluklarından kan örnekleme basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. Alınan kan örneklerini yapılacak analiz türüne göre uygun tüp, koruyucu koşul ve saklama yöntemiyle eşleştirebilir. |
| 3 | Postmortem idrar örneği alma yöntemlerini, mesane anatomisi, örnek elde etme koşulları ve analiz amacına göre uygun biçimde seçebilir. Postmortem idrar örneklemesi sürecinde örnek alma kuralları, uygun kap seçimi, etiketleme, örneklenmesi gereken asgari idrar miktarı gibi dikkat edilmesi gereken hususlardan en az 5’ini gerekçeleriyle açıklayabilir. Supra pubik aspirasyon, üretral kateter ile mesane yıkaması ve enjektör ile aspirasyon yöntemlerine ilişkin işlem basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. |
| 4 | Postmortem perikardiyal sıvı örneği alma yöntemlerini, kalp anatomisine ve örnekleme amacına göre uygun biçimde seçebilir. Perikardiyal efüzyon türlerini altta yatan patoloji ile ilişkilendirebilir. Perikardiyal sıvı örneklemesi sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlardan en az 5’ini gerekçeleriyle açıklayabilir. Otopside perikardiyal sıvı örnekleme basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. Antemortem perikardiyosenteze bağlı hemoperikardiyumun otopsi bulgularını ayırt edebilir. |
| 5 | Postmortem plevral sıvı örneği alma yöntemlerini örnek alınacak anatomik bölgeye göre uygun biçimde seçebilir. Plevral efüzyonun türlerini altta yatan patoloji ile ilişkilendirebilir. Plevral efüzyon tiplerini tanımlayabilir; transüda ve eksüda ayrımını temel özellikleri bakımından karşılaştırarak açıklayabilir. Otopside plevral efüzyon örneklemesi basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. Antemortem torasenteze bağlı malpraktis bulgularını ayırt edebilir. |
| 6 | Postmortem peritoneal sıvı örneği alma yöntemlerini alma yöntemlerini örnek alınacak anatomik bölgeye göre uygun biçimde seçebilir. Postmortem abdominal parasentez ve otopside assit örneklemesi basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. Antemortem abdominal parasenteze bağlı malpraktis bulgularını ayırt edebilir. |
| 7 | Postmortem eklem sıvısı örneği alma yöntemlerini örnek alınacak anatomik bölgeye göre uygun biçimde seçebilir. Postmortem eklem sıvısı örneklemesinin adli tıbbi açıdan önemini gerekçeleriyle açıklayabilir. Postmortem eklem sıvısı örnekleme basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. |
| 8 | Postmortem beyin-omurilik sıvısı (BOS) örneği alma yöntemlerini örnek alınacak anatomik bölgeye göre uygun biçimde seçebilir. Postmortem BOS örneklemesinin adli tıbbi açıdan önemini gerekçeleriyle açıklayabilir. Sisternal (suboksipital) ponksiyon, lateral ventrikül aspirasyonu, üçüncü ventrikül aspirasyonu, lomber ponksiyon ve posterior fossa aspirasyonu yöntemlerine ilişkin basamakları eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. |
| 9 | Postmortem vitröz sıvı örnekleme basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. Postmortem vitröz sıvı örneklemesinde dikkat edilecek hususlardan en az 5’ini gerekçeleriyle açıklayabilir. Postmortem vitröz sıvı örneklemesinin adli tıbbi açıdan önemini gerekçeleriyle açıklayabilir. |
| 10 | Postmortem transplantasyon amacıyla kornea alma alınmasında dikkat edilmesi gereken etik, tıbbi ve teknik hususları gerekçeleriyle açıklayabilir. Postmortem kornea alma işlem basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. Alınan kornea dokusunu koruyucu koşul ve saklama yöntemiyle transfere hazırlayabilir. |
| 11 | Postmortem safra örneği alma yöntemlerini, örnekleme bölgesine, safra kesesi ve safra yolları anatomisine göre uygun biçimde seçebilir. Postmortem safra örneklemesinin adli tıbbi önemini gerekçeleriyle açıklayabilir. Postmortem safra örneklemesi işlem basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. Alınan safra örneklerinin uygun kap, etiketleme, muhafaza ve analiz süreci açısından dikkat edilmesi gereken hususlarını doğru olarak açıklayabilir. |
| 12 | Postmortem mide içeriği ve mide duvarı örneklemenin adli tıbbi değerlendirmedeki önemini gerekçelendirerek açıklayabilir. Mide mukozasının görünümü ve mide gazlarının kokusunu altta yatan patoloji ile ilişkilendirebilir. Postmortem mide içeriği ve mide duvarı örnekleme basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. |
| 13 | Postmortem ve antemortem saç ve kıl örneklemesinin adli tıbbi değerlendirmedeki önemini gerekçelendirerek açıklayabilir. Postmortem ve antemortem saç ve kıl örneklemesinde dikkat edilmesi gereken hususlardan en az 5’ini gerekçeleriyle açıklayabilir. Postmortem ve antemortem saç ve kıl örnekleme basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. |
| 14 | Postmortem ve antemortem tırnak örneği alma yöntemlerini, tırnağın işlem görmüş olup olmamasına göre uygun biçimde seçebilir. Tırnak muayenesinde gözlenen bulguları altta yatan patoloji ile ilişkilendirilebilir. Standart tırnak örnekleme basamaklarını eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. Alınan tırnak örneklerinin adli tıbbi değerlendirmedeki önemini gerekçelendirerek açıklayabilir. |
| 15 | Postmortem sürüntü örneği alma yöntemlerini, örnekleme bölgesine, olayın niteliğine ve analiz amacına göre uygun biçimde seçebilir. Bukkal, nazal, nazofarengeal, vulva-vajina-serviks, perianal-anal, penil ve trakeal sürüntü alma yöntemlerini; ayrıca ısırık izleri, ekimotik bölgeler, yaralar, yangın analizi ve patlayıcı madde analizi için sürüntü alma yaklaşımlarını birbirinden ayırt edebilir. Her bir sürüntü türünde dikkat edilmesi gereken örnek alma koşullarını ve adli tıbbi açıdan önemini gerekçeleriyle açıklayabilir. Sürüntü örneği alma basamaklarını, bölgeye ve amaca uygun biçimde eksiksiz sıralayarak uygulayabilir. |
Öğretim Sistemi
BİRİNCİ ÖĞRETİM
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
1. Doku Bazında Örneklemeye Giriş 2. Kan Örneği Alma Yöntemleri 3. İdrar Örneği Alma Yöntemleri 4. Perikardiyal Sıvı Örneği Alma Yöntemleri 5. Plevral Sıvı Örneği Alma Yöntemleri 6. Peritoneal Sıvı Örneği Alma Yöntemleri 7. Eklem Sıvısı Örneği Alma Yöntemleri 8. BOS Örneği Alma Yöntemleri 9. Göz içi Sıvısı Örneği Alma Yöntemleri 10. Kornea Alma Yöntemleri 11. Safra İçeriği Örneği Alma Yöntemleri 12. Mide İçeriği Örneği Alma Yöntemleri 13. Saç ve Kıl Örneği Alma Yöntemleri 14. Tırnak Örneği Alma Yöntemleri 15. Sürüntü (Swap) Örneği Alma Yöntemleri
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders Tanıtımı | Ders Tanıtımı | Ders Tanıtımı |
| 2 | Doku Bazında Örneklemeye Giriş | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Doku Bazında Örneklemeye Giriş |
| 3 | Vücut Sıvısı Örnekleme I: Kan Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme I: Kan Örneği Alma |
| 4 | Vücut Sıvısı Örnekleme II: İdrar Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme II: İdrar Örneği Alma |
| 5 | Vücut Sıvısı Örnekleme III: Perikardiyal Sıvı Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme III: Perikardiyal Sıvı Örneği Alma |
| 6 | Vücut Sıvısı Örnekleme IV: Plevral Sıvı Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme IV: Plevral Sıvı Örneği Alma |
| 7 | Vücut Sıvısı Örnekleme V: Peritoneal Sıvı Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme V: Peritoneal Sıvı Örneği Alma |
| 8 | Vücut Sıvısı Örnekleme VI: Eklem Sıvısı Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme VI: Eklem Sıvısı Örneği Alma |
| 9 | 1. Ara Sınav | 1. Ara Sınav | 1. Ara Sınav |
| 10 | Vücut Sıvısı Örnekleme VII: BOS Örneği Alma | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme VII: BOS Örneği Alma |
| 11 | Vücut Sıvısı Örnekleme VIII: Göz içi Sıvısı Örneği Alma Yöntemleri ve Kornea Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme VIII: Göz içi Sıvısı Örneği Alma ve Kornea Alma |
| 12 | Vücut Sıvısı Örnekleme IX: Safra İçeriği Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme IX: Safra İçeriği Örneği Alma |
| 13 | Vücut Sıvısı Örnekleme IX: Mide İçeriği Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Vücut Sıvısı Örnekleme IX: Mide İçeriği Örneği Alma |
| 14 | Saç ve Kıl Örneği Alma Yöntemleri, Tırnak Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Saç ve Kıl Örneği Alma, Tırnak Örneği Alma |
| 15 | Sürüntü (Swap) Örneği Alma Yöntemleri | Adli Tıp Kurumu'nda postmortem örnekleme uygulamaları | Sürüntü (Swap) Örneği Alma Yöntemleri |
| 16 | 2. Ara Sınav | 2. Ara Sınav | 2. Ara Sınav |
| 17 | Kurban Bayramı | Kurban Bayramı | Kurban Bayramı |
| 18 | Final Sınavı | Final Sınavı | Final Sınavı |
| 19 | Tatil Haftası | Tatil Haftası | Tatil Haftası |
| 20 | Bütünleme Sınavı | Bütünleme Sınavı | Bütünleme Sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Biswas G. Review of Forensic Medicine and Toxicology. 3rd Ed. ISBN 978-93-5152-864-7. Jaypee Brothers Medical Publishers. 2015. 2.Bardale R. Principles of Forensic Medicine and Toxicology. ISBN 978-93-5025-493-6. Jaypee Brothers Medical Publishers.2011 3.Rao R G. Textbook of Forensic Medicine and Toxicology.2nd Ed. ISBN 978-81-8448-706-0. Jaypee Brothers Medical Publishers. 2010. 4.Dix J. Color Atlas of Forensic Pathology. ISBN: 0-8493-0278-1. CRC Press. 2000. 5.Catanese C. Color Atlas of Forensic Medicine and Pathology. 2nd Ed. ISBN (e-book): 978-1-4665-8591-1. CRC Press. 2016. 6.Gunwantrao WA. Forensic Medicine. Jaypee Gold Standart Mini Atlas Series. ISBN: 9788184482089. 2008 7. Shetty BSK, Rastogi P, Padubidri JR, Kanchan T, Babu RYP. Atlas of Forensic Pathology. ISBN: 9789350904688. 2014.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 2 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 2 | 1 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 1 | 14 |
| Uygulama/Pratik | 14 | 3 | 42 |
| Laboratuvar | 14 | 8 | 112 |
| Rapor Sunma | 2 | 20 | 40 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 14 | 1 | 14 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 253 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 5 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 6 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 7 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 8 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 9 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 10 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 11 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 12 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 13 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 14 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
| ÖÇ 15 | 5 | 5 | 1 | 1 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 5 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek