GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| OTY215.1 | Postmortem Örnek Alma-I | DERS | 2 | 3 | 10.00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
TÜRKÇE
Dersin Amacı
Post mortem örnekleme hakkında bilgi sahibi olmak ve post mortem örnekleme yapabilmek.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğretim Görevlisi Ceren Ayrancıoğlu Öğretim Görevlisi Mehmet Batuhan Solmazer Dr. Öğr. Üyesi Damla AKOĞULLARI ÇELİK
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Postmortem araç–gereçler: Temel araç-gereçleri adlarıyla listeleyebilir; her birinin işlev ve kullanım koşullarını açıklayabilir; belirli bir örnekleme için uygun aracı seçip doğru şekilde kullanabilir; araç seçiminin örnek kalitesi ve güvenliğe etkisini çözümleyebilir; kullanım sonrası bakım/sterilizasyon süreçlerini değerlendirebilir; örnekleme seti için standart araç-gereç kontrol listesini tasarlayabilir. |
| 2 | Kişisel koruyucu donanımlar (KKD): KKD türlerini listeleyebilir; koruma düzeyleri ve endikasyonlarını açıklayabilir; risk sınıfına göre uygun KKD kombinasyonunu doğru biçimde giyip çıkarabilir; yanlış kullanımın bulaş/çapraz bulaşa etkisini çözümleyebilir; senaryoda seçilen KKD’nin yeterliliğini değerlendirebilir; örneklemeye özgü KKD akış şemasını tasarlayabilir. |
| 3 | Antisepsi: Antiseptik türlerini ve etki spektrumlarını listeleyebilir; antisepsi–asepsi ilkelerini, temas süresi ve uygulama alanını açıklayabilir; uygun antiseptikle alan hazırlığını uygulayabilir; kontaminasyon kaynaklarını ve azaltma stratejilerini çözümleyebilir; uygulamanın etkinliğini gözlem ölçütlerine göre değerlendirebilir; örnekleme öncesi antisepsi SOP’sini tasarlayabilir. |
| 4 | Ölçüm araçları ve kullanımları: Termometre, cetvel, kumpas, terazi vb. ölçüm araçlarını listeleyebilir; kalibrasyon ve ölçüm hatası kavramlarını açıklayabilir; olguya uygun aracı seçip doğru ölçüm yapıp kaydedebilir; belirsizlik ve çevresel etkenlerin sonuçlara etkisini çözümleyebilir; ölçüm verisinin raporlama için yeterliliğini değerlendirebilir; standart ölçüm-kayıt formunu tasarlayabilir. |
| 5 | Genel örnek alma prensipleri: Temel prensipleri (temizlik, etik, zincirleme kayıt, etiketleme) listeleyebilir; örnek hacmi, kap türü, sıcaklık ve süre gereksinimlerini açıklayabilir; doğru örnek-kap-etiket-saklama planını uygulayabilir; örnek bozulmasına yol açan hataları ve etkisini çözümleyebilir; sürecin standartlara uygunluğunu değerlendirebilir; “hata önleme” kontrol listesini tasarlayabilir. |
| 6 | Toplama–saklama–gönderme ve mevzuat: İlgili adımları ve mevzuatı listeleyebilir; uygun kap/konservan, sıcaklık ve taşıma sürelerini açıklayabilir; materyali mevzuata uygun etiketleyip sevk evraklarını doldurabilir; zincirleme kayıt kırılma noktalarını çözümleyebilir; gönderim prosedürünün yasal/etik uygunluğunu değerlendirebilir; standart paketleme-evrak şemasını tasarlayabilir. |
| 7 | Delil güvenliği ve teslim prosedürü: Delil güvenliği ilkelerini ve teslim formu bileşenlerini listeleyebilir; zincirleme kayıt (chain of custody) mantığını açıklayabilir; delili muhafaza edip kayıt-teslim adımlarını uygulayabilir; muhtemel ihlallerin delil geçerliliğine etkisini çözümleyebilir; teslim sürecinin prosedüre uygunluğunu değerlendirebilir; birimler arası teslim akış şemasını tasarlayabilir. |
| 8 | Biyolojik örnek alma-I (mikrobiyoloji, hematoloji, histopatoloji): Örnek türleri, kaplar ve fiksatif/taşıyıcıları listeleyebilir; kontaminasyon önleme ve örnek bütünlüğü ilkelerini açıklayabilir; mikrobiyolojik, hematolojik ve histopatolojik örnekleri usulünce alıp etiketleyip saklayabilir; ön-analitik hataların sonuç yorumuna etkisini çözümleyebilir; kabul kriterlerine uygunluğu değerlendirebilir; birleşik örnekleme protokolünü tasarlayabilir. |
| 9 | Biyolojik örnek alma-II (entomoloji): Entomolojik örnek tiplerini ve toplama araçlarını listeleyebilir; süksesyon, sıcaklık/nem ölçümü ve etiketleme ilkelerini açıklayabilir; olay yeri ve cesetten örnekleri doğru toplayıp etiketleyebilir; toplama noktasının PMI ve tür belirlemeye etkisini çözümleyebilir; örnekleme ve lojistiğin DVI/raporlama yeterliliğini değerlendirebilir; saha kontrol listesini tasarlayabilir. |
| 10 | Biyolojik örnek alma-III (kemik dokusu): Kemik örnekleme endikasyonları ve araçlarını listeleyebilir; temizlik, kontaminasyon önleme ve depolama ilkelerini açıklayabilir; kimliklendirme/DNA/histoloji amaçlı uygun kemik örneğini alabilir; örnek seçimi ve hazırlığının analiz sonucuna etkisini çözümleyebilir; örneğin yeterlilik ve bütünlüğünü değerlendirebilir; kemik örnekleme-muhafaza akış şemasını tasarlayabilir. |
| 11 | Kimyasal incelemeler için örnek alma: Kan, idrar, vitreus, saç ve doku gibi örnek tiplerini listeleyebilir; konservasyon, stabilite ve saklama koşullarını açıklayabilir; hedef analite uygun örnek-kap-konservanı seçip uygulayabilir; postmortem redistribüsyon ve interferansların etkisini çözümleyebilir; kayıt ve örneklerin toksikoloji kriterlerine uygunluğunu değerlendirebilir; örnek-kap-koşul eşleştirme tablosunu tasarlayabilir. |
| 12 | Fiziksel incelemeler için örnek alma: Lif, boya, cam, toprak, barut artığı vb. kanıt tiplerini listeleyebilir; toplama, paketleme ve kontaminasyon önleme ilkelerini açıklayabilir; uygun tekniği (tape-lift, vakum, spatül vb.) uygulayabilir; paketleme/etiketlemenin inceleme ve yargısal geçerliliğe etkisini çözümleyebilir; zincirleme kayıt ve bütünlük uygunluğunu değerlendirebilir; paketleme-etiketleme kılavuzunu tasarlayabilir. |
Öğretim Sistemi
BİRİNCİ ÖĞRETİM
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Post Mortem Örneklemeye Giriş, Post Mortem Örneklemede Kullanılan Araç ve Gereçler, Mikrobiyolojik İncelemeler için Örnek Alma, Biyokimyasal İncelemeler için Örnek Alma, Toksikolojik İncelemeler için Örnek Alma, Hematolojik İncelemeler için Örnek Alma, Histolojik İncelemeler için Örnek Alma, Fiziksel İncelemeler için Örnek Alma, Entomolojik İncelemeler için Örnek Alma, Kemik Dokusu İncelemeleri için Örnek Alma, Otopsi Materyalinin Toplanması, Saklanması ve Laboratuvara Gönderilmesi, Delil Güvenliği ve Delil Teslim Prosedürü.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders Tanıtımı | Ders Tanıtımı | Ders Tanıtımı |
| 2 | Postmortem Örneklemede Kullanılan Araç ve Gereçler | Postmortem Örneklemede Kullanılan Araç ve Gereçler | Postmortem Örneklemede Kullanılan Araç ve Gereçler |
| 3 | Postmortem Örneklemede Kullanılan Kişisel Koruyucu Donanımlar | Postmortem Örneklemede Kullanılan Kişisel Koruyucu Donanımlar | Postmortem Örneklemede Kullanılan Kişisel Koruyucu Donanımlar |
| 4 | Postmortem Örneklemede Antisepsi | Postmortem Örneklemede Antisepsi | Postmortem Örneklemede Antisepsi |
| 5 | Postmortem Örneklemede Kullanılan Ölçüm Araçları ve Kullanımları | Postmortem Örneklemede Kullanılan Ölçüm Araçları ve Kullanımları | Postmortem Örneklemede Kullanılan Ölçüm Araçları ve Kullanımları |
| 6 | Postmortem Örneklemede Genel Örnek Alma Prensipleri | Postmortem Örneklemede Genel Örnek Alma Prensipleri | Postmortem Örneklemede Genel Örnek Alma Prensipleri |
| 7 | Otopsi Materyalinin Toplanması, Saklanması ve Laboratuvara Gönderilmesi ve İlgili Mevzuat | Otopsi Materyalinin Toplanması, Saklanması ve Laboratuvara Gönderilmesi ve İlgili Mevzuat | Otopsi Materyalinin Toplanması, Saklanması ve Laboratuvara Gönderilmesi ve İlgili Mevzuat |
| 8 | 1. Ara Sınav | 1. Ara Sınav | 1. Ara Sınav |
| 9 | Delil Güvenliği ve Delil Teslim Prosedürü | Delil Güvenliği ve Delil Teslim Prosedürü | Delil Güvenliği ve Delil Teslim Prosedürü |
| 10 | Biyolojik İncelemeler İçin Örnek Alma-I: Mikrobiyolojik, Hematolojik, Histopatolojik İncelemeler İçin Örnek Alma | Biyolojik İncelemeler İçin Örnek Alma-I: Mikrobiyolojik, Hematolojik, Histopatolojik İncelemeler İçin Örnek Alma | Biyolojik İncelemeler İçin Örnek Alma-I: Mikrobiyolojik, Hematolojik, Histopatolojik İncelemeler İçin Örnek Alma |
| 11 | Biyolojik İncelemeler İçin Örnek Alma-II: Entomolojik İncelemeler İçin Örnek Alma | Biyolojik İncelemeler İçin Örnek Alma-II: Entomolojik İncelemeler İçin Örnek Alma | Biyolojik İncelemeler İçin Örnek Alma-II: Entomolojik İncelemeler İçin Örnek Alma |
| 12 | Biyolojik İncelemeler İçin Örnek Alma-III: Kemik Dokusu İncelemeleri İçin Örnek Alma | Biyolojik İncelemeler İçin Örnek Alma-III: Kemik Dokusu İncelemeleri İçin Örnek Alma | Biyolojik İncelemeler İçin Örnek Alma-III: Kemik Dokusu İncelemeleri İçin Örnek Alma |
| 13 | Kimyasal İncelemeler İçin Örnek Alma | Kimyasal İncelemeler İçin Örnek Alma | Kimyasal İncelemeler İçin Örnek Alma |
| 14 | Fiziksel İncelemeler İçin Örnek Alma | Fiziksel İncelemeler İçin Örnek Alma | Fiziksel İncelemeler İçin Örnek Alma |
| 15 | 2. Ara Sınav | 2. Ara Sınav | 2. Ara Sınav |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı | Final Sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Kaynak kitaplar: 1. Pomara C and Fineschi V. Forensic and Clinical Forensic Autopsy - An Atlas and Handbook 2dn Ed. CRC Press - Taylor&Francis Group. (e-ISBN: 978-1-003-04811-4) 2021. 2. Walters BL. Handbook of Autopsy Practice 4th Ed. (e-ISBN: 978-1-59745-127-7) Human Pres- Springer. 3. Sheaff MT and Hopster DJ. Post Mortem Techique Handbook 2nd Ed. (ISBN 1-85233-813-X) Springer. 4. Hooper JE and Williamson AK. Autopsy in the 21st Century - Best Practices and Future Directions. (e-ISBN 978-3-319-98373-8) Springer. 2019. 5. Arslan MN. Adli otopsi El Kitabı - Temel Yaklaşım Algoritmaları ve Otopsi Tekniği. (ISBN: 978- 625-00-0166-0). 6. Soysal Z. Eke ME and Çağdır SÇ Adli otopsi- (ISBN :975-404-541-0) İstanbul Üniversitesi Basımevi ve Film merkezi, İstanbul-1999 7. Balcı M. Türk , Alman ve İsviçre hukukunda Otopsi- Adalet yayınevi. 2021. 8.Şam B. Adli otopsi atlası-Adli Tıp Kurumu. 2003 9.Acar K.Otopsi Tekniği Atlası-(ISNB : 9789755670362)-Akademisyen kitapevi .2006
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 2 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 2 | 1 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 12 | 1 | 12 |
| Uygulama/Pratik | 12 | 3 | 36 |
| Laboratuvar | 12 | 8 | 96 |
| Soru-Yanıt | 1 | 9 | 9 |
| Rapor Hazırlama | 2 | 35 | 70 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 2 | 6 | 12 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 12 | 12 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 250 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 3 | 3 | 5 | 3 | 3 | 4 | 1 |
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 6 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 7 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 8 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 9 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 10 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 11 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
| ÖÇ 12 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek