GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| OTY119 | Meslek Etiği | DERS | 1 | 1 | 3.00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
TÜRKÇE
Dersin Amacı
Meslek etiği ile ilgili temel kavram, ilke ve değerler hakkında bilgi sahibi olmak. Adli bilimler ve adli tıp alanında sık karşılaşılan etik sorunlar ve etik ikilemler konusunda farkındalık geliştirmek.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Adli Bilimler ve Medikal Fizik Uzmanı Öğretim Görevlisi Ceren Ayrancıoğlu
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Etik ile ilgili temel kavramları tanımlayabilir, etik–ahlak ilişkisini örneklerle açıklayabilir, verilen durumları uygun etik terimlerle açıklayabilir, bir metindeki olgusal iddiaları etik değer yargılarına göre değerlendirebilir, bir davranışı seçilen ilke açısından gerekçeli olarak değerlendirebilir. |
| 2 | Etik ikilem kavramını ve ikilem durumundaki karar verme basamaklarını sayabilir, paydaşlar, çıkar çatışmaları ve ilgili ilkeleri açıklayabilir, verilen ikileme yapılandırılmış bir etik karar modeli uygulayabilir, seçeneklerin olası sonuç ve risklerini karşılaştırabilir, en uygun çözümü etik gerekçelerle savunabilir. |
| 3 | Birincil ve ikincil tıp etiği ilkelerinin hepsini listeleyebilir ve bu ilkelerin hepsini açıklayabilir. İlkelerin içeriğini klinik örneklerle açıklayabilir. Vakalarda olası ilke ihlallerini belirleyip düzeltici en az bir öneri sunabilir. İlke çatışmalarında önceliklendirme gerekçesini ortaya koyabilir. Bir klinik kararın etik uygunluğunu en az 3 ölçüt ile değerlendirebilir. |
| 4 | Temel hasta haklarından en az 5 tanesini listeleyebilir. Hasta haklarının etik ve hukuki dayanaklarını açıklayabilir. Verilen bir senaryodaki hasta hakları ihlallerini saptayabilir ve bunlara ilişkin düzeltme adımları önerebilir. |
| 5 | Sağlık veri tabanları ve biyobankacılık türlerini sayabilir. Gizlilik, veri güvenliği, onam türleri ve kullanım ilkelerini açıklayabilir. Verilen bir senaryoya uygun onam ve anonimleştirme yolunu seçebilir. Risk–yarar ve mahremiyet ihlali olasılıklarını analiz edebilir. |
| 6 | Tıbbi Deontoloji, Helsinki, Oviedo, UNESCO vb. temel biyo-mevzuat metinlerini listeleyebilir. Mevzuattaki metinlerin kapsamlarını açıklayabilir. Ulusal–uluslararası mevzuattaki hükümler arasındaki farklılıkları çözümleyebilir. Verilen bir senaryonun mevzuata uyumunu değerlendirebilir. |
| 7 | Ötanazinin türlerini sayabilir ve tanımlarını yapabilir. Yaşam hakkı, özerklik ve insan onuru eksenindeki etik tartışmayı açıklayabilir. Verilen bir vaka senaryosunda ilgili etik ilkeleri ve olası yasal çerçeveyi tanımlayabilir. Verilen bir vaka senaryosunu etik ve hukuki boyutları birlikte çözümleyerek seçenekleri karşılaştırabilir. Bir ötanazi talebinin etik uygunluğunu gerekçeli olarak değerlendirebilir. |
| 8 | Gebeliğin sonlandırılmasına ilişkin temel kavramları listeleyebilir. Kadının özerkliği ve fetüs haklarını açıklayabilir. Kültürel, dini ve sosyolojik etkenlerin etik karar sürecine etkisini analiz edebilir. Bir vakanın etik ve hukuki uygunluğunu değerlendirebilir. |
| 9 | Canlıdan ve kadavradan organ nakil süreçlerine ilişkin temel kavramları sayabilir, rıza, bağış, eşit erişim ve organ ticareti yasağı ilkelerini açıklayabilir. Organ nakli bekleme listesi senaryosunda adil seçim ilkelerini uygulayabilir, çıkar çatışmaları ve suistimal risklerini analiz edebilir, bir nakil dosyasının etik uygunluğunu değerlendirebilir. |
| 10 | Otopsi ve cesedin teşhiri süreçlerindeki temel etik ilkeleri sayabilir. Ölenin saygınlığı, aile hakları ve kamusal yarar dengesini açıklayabilir. Vaka senaryolarında etik sınırları uygulayabilir. Bir vakadaki olası zararları ve hak ihlallerini analiz edebilir. Sürecin etik uygunluğunu değerlendirebilir. |
| 11 | İşkence tanımı ve ilgili ulusal ve uluslararası sözleşme ve standartları listeleyebilir. İşkencenin mutlak yasak oluşunun etik ve hukuki temellerini açıklayabilir. Verilen olgu senaryosunda etik ihlal değerlendirmesi yapabilir. |
| 12 | Mahkumların ve savunmasız gruplara ilişkin temel ilkeleri listeleyebilir. Gönüllü onam, sömürü riski ve koruyucu önlemleri açıklayabilir. Bir araştırma senaryosunda asgari etik gereklilikleri uygulayabilir. Güç dengesizliği ve teşviklerin etkilerini analiz edebilir. |
Öğretim Sistemi
BİRİNCİ ÖĞRETİM
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
.
Dersin İçeriği
Etik ile İlgili Temel Kavramlar, Etik İkilemler, Biyoetik ve Tıp Etiği, Hasta Hakları, Sağlık Veritabanları, Biyobankacılık ve Etik, Biyoetik ile İlgili Ulusal ve Uluslararası Mevzuat, Adli Tıp Alanında Etik Problemler I: Ötenazi, Adli Tıp Alanında Etik Problemler II: Kürtaj, Adli Tıp Alanında Etik Problemler III: Organ Nakli, Adli Tıp Alanında Etik Problemler IV: Cesedin Teşhiri ve Otopsi, Adli Tıp Alanında Etik Problemler V: İşkence Suçları, Adli Tıp Alanında Etik Problemler VI: Mahkumların Tıbbi Araştırmalarda Kullanımı.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders Tanıtımı | Yok | Yok |
| 2 | Etik ile İlgili Temel Kavramlar | Yok | Yok |
| 3 | Etik İkilemler | Yok | Yok |
| 4 | Biyoetik ve Tıp Etiği | Yok | Yok |
| 5 | Hasta Hakları | Yok | Yok |
| 6 | Sağlık Veritabanları, Biyobankacılık ve Etik | Yok | Yok |
| 7 | Biyoetik ile İlgili Ulusal ve Uluslararası Mevzuat | Yok | Yok |
| 8 | 1. Ara Sınav | Yok | Yok |
| 9 | Adli Tıp Alanında Etik Problemler I: Ötenazi | Yok | Yok |
| 10 | Adli Tıp Alanında Etik Problemler II: Kürtaj | Yok | Yok |
| 11 | Adli Tıp Alanında Etik Problemler III: Organ Nakli | Yok | Yok |
| 12 | Adli Tıp Alanında Etik Problemler IV: Cesedin Teşhiri ve Otopsi | Yok | Yok |
| 13 | Adli Tıp Alanında Etik Problemler V: İşkence Suçları | Yok | Yok |
| 14 | Adli Tıp Alanında Etik Problemler VI: Mahkumların Tıbbi Araştırmalarda Kullanımı | Yok | Yok |
| 15 | 2. Ara Sınav | Yok | Yok |
| 16 | Final Sınavı | Yok | Yok |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Çobanoğlu N. Kurumsal ve Uygulamalı Tıp Etiği. (ISBN: 9786054160181) Efil Yayınevi. 2009. 2. Metin S. Biyotıp Etiği ve Hukuk. (ISBN: 9786257187039) Betim Yayıncılık. 2019. 3. Demirhan Erdemir A. Yirbirinci Yüzyılda Tıpta Etik ve Deontoloji. (ISBN: 9789754208252) Nobel Tıp Hitabevleri. 2011
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 2 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 2 | 1 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 12 | 2 | 24 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 2 | 12 | 24 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 24 | 24 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 75 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 2 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 3 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 4 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 5 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 6 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 7 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 8 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 9 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 10 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 11 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
| ÖÇ 12 | 3 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 1 | 3 | 5 | 5 | 3 | 3 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek