GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
ADS256 Güvenli Klinik Ortamı SEÇMELİ DERS GRUBU 2 4 2.00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

TÜRKÇE

Dersin Amacı

Öğrencilerin diş hekimliği kliniklerinde güvenli çalışma ortamının sağlanması, enfeksiyon kontrolü, sterilizasyon-dezenfeksiyon prosedürleri, iş sağlığı ve güvenliği ile ergonomi konularında yetkinlik kazanmalarını sağlamaktır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Dr. Öğr. Üyesi Özge DÖNMEZ TARAKÇI

Öğrenme Çıktıları

1 Diş hekimliğinde enfeksiyon kontrolünün temel kavramlarını, tıbbi atık sınıflarını ve mikroorganizmaların klinik önemini tanımlar.
2 Enfeksiyon zincirinin aşamalarını, kan ve solunum yoluyla bulaşan hastalıkların dental kliniklerdeki yayılım mekanizmalarını açıklar.
3 Hasta kabulü öncesinde ve sonrasında klinik yüzeylerin dezenfeksiyonunu, el hijyenini ve kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanım standartlarını eksiksiz uygular.
4 Kullanılmış dental aletlerin ve radyoloji ekipmanlarının ön temizlik, dekontaminasyon, paketleme ve sterilizasyon (otoklav) döngülerini uluslararası protokollere uygun olarak yürütür.
5 Diş hekimliği kliniklerinde hasta ve çalışan güvenliğini tehdit eden risk faktörlerini (kesici-delici alet yaralanmaları, radyasyon maruziyeti, ergonomik hatalar) analiz ederek uygun korunma stratejilerini seçer.
6 Çapraz enfeksiyon veya kaza durumlarında (örn. iğne batması) acil durum eylem planlarını ve profilaksi süreçlerini değerlendirir.

Öğretim Sistemi

BİRİNCİ ÖĞRETİM

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

--

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Bu ders, diş hekimliği kliniklerinde enfeksiyon kontrolü, asepsi-antisepsi prensipleri ve iş sağlığı güvenliği uygulamalarının temelini oluşturur. Ders kapsamında; temel mikrobiyoloji ve bulaş yolları, çapraz enfeksiyonun önlenmesi, kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımı, dental aletlerin dekontaminasyon ve sterilizasyon döngüleri, tıbbi atık yönetimi, dental ünit su yollarının güvenliği, ergonomi ve temel radyasyon güvenliği prensipleri işlenmektedir. Amacımız, klinik iş akışını hasta ve çalışan güvenliğini merkeze alarak yürütebilen yetkin sağlık teknikerleri yetiştirmektir.

Dersin İçeriği

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Uygulama Laboratuvar
1 Giriş: Diş Hekimliği ve Mikrobiyoloji: Diş hekimliğinin mikrobiyoloji ile ilişkisi, ağız ortamının mikrobiyal ekolojisi, güvenli ortamın tanımı. - -
2 Temel Mikrobiyoloji: Bakteriler ve Virüsler: Bakteri ve virüslerin yapısal özellikleri, spor formları, direnç mekanizmaları ve yüzeylerde kalıcılık süreleri. - -
3 Ağız Florası ve Patojenite: Oral mikrobiyota (Normal flora), fırsatçı patojenler, biyofilm (plak) oluşumu ve dental ünitlerdeki önemi. - -
4 Enfeksiyon Zinciri ve Bulaş Yolları: Kaynak, konakçı, çıkış ve giriş kapıları. Doğrudan temas, dolaylı temas ve damlacık/aerosol yoluyla bulaş mekanizmaları. - -
5 Kan Yoluyla Bulaşan Hastalıklar: Hepatit B, Hepatit C ve HIV/AIDS. Bu hastalıkların klinik özellikleri, taşıyıcılık durumları ve diş hekimliğindeki risk düzeyleri. - -
6 Solunum Yoluyla Bulaşan Hastalıklar: Tüberküloz (Verem), Influenza ve COVID-19. Aerosol oluşturan işlemlerin bu hastalıklardaki riski. - -
7 İmmünolojiye Giriş ve Vücut Savunması: Doğal ve kazanılmış bağışıklık, vücudun enfeksiyona yanıtı. Tekniker açısından bağışıklığın önemi. - -
8 Aşılanma ve Korunma: Sağlık personeli için zorunlu ve önerilen aşılar, antikor titrelerinin takibi ve bağışıklamanın enfeksiyon kontrolündeki yeri. - -
9 ARA SINAV (VİZE): İlk 8 haftalık (mikroorganizmalar ve hastalık bilgisi) konuları kapsayan değerlendirme. - -
10 Klinik İş Akışı 1: Güne Başlangıç ve Kişisel Hazırlık: El hijyeni, eldiven seçimi ve kullanımı, maske-gözlük-siperlik (KKD) kullanımı ve giyme/çıkarma sırası. - -
11 Klinik İş Akışı 2: Hasta Kabulü ve Ünit Hazırlığı: Hasta gelmeden önce ünitin hazırlanması, yüzey bariyerlerinin yerleştirilmesi, yüzey dezenfeksiyonu teknikleri. - -
12 Klinik İş Akışı 3: Tedavi Sırasında Güvenlik: Çalışma sahasının izolasyonu, yüksek hacimli tahliye (HVE) kullanımı, aerosol yönetim stratejileri ve iğne ucu güvenliği. - -
13 Klinik İş Akışı 4: Tedavi Sonrası ve Atık Yönetimi: Tıbbi atıkların (kesici-delici, enfekte, evsel) ayrıştırılması ve ünitin bir sonraki hastaya hazırlanması. - -
14 Sterilizasyon Döngüsü 1: Dekontaminasyon: Kirli aletlerin transferi, ön temizlik, ultrasonik temizleyicilerin kullanımı, durulama ve kurutma işlemleri. - -
15 Sterilizasyon Döngüsü 2: Paketleme ve Sterilizasyon: Aletlerin paketlenmesi, otoklav yükleme prensipleri, sterilizasyon parametreleri ve güvenli depolama. - -
16 Kalite Kontrol ve Kaza Yönetimi: İndikatörlerin takibi ve kayıt tutma. Kesici-delici alet yaralanmalarında acil eylem planı ve profilaksi süreci. - -
17 Tatil - -
18 YARIYIL SONU SINAVI (FİNAL): Tüm dönemi kapsayan final sınavı. - -

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

T.C. Sağlık Bakanlığı. Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) Türk Dişhekimleri Birliği (TDB). Dişhekimliğinde Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Rehberi. Miller, C. H., & Palenik, C. J. (2018). Infection Control and Management of Hazardous Materials for the Dental Team (6th ed.) Bird, D. L., & Robinson, D. S. (2020). Modern Dental Assisting (13th ed.)

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Derse Katılım 16 2 32
Bireysel Çalışma 16 1 16
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 4 4
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 6 6
Toplam İş Yükü (saat) 60

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7
ÖÇ 1 5 3 4 2 5
ÖÇ 2 5 4 3 4
ÖÇ 3 4 3 5 3 2 5
ÖÇ 4 5 3 5 5
ÖÇ 5 4 5 4 3 3 2 5
ÖÇ 6 3 5 3 5 4 2 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek