GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| HEM251 | Diyabet Hemşireliği | SEÇMELİ DERS GRUBU | 2 | 3 | 2.00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
TÜRKÇE
Dersin Amacı
Böbrek dışı hiperglisemi yönetimi kapsamında diyabet hemşireliğinin kapsamını, hemşirenin rol ve sorumluluklarını, tanı–izlem–tedavi süreçlerinde (SMBG/CGM, insülin/ajansız tedaviler, tıbbi beslenme ve egzersiz) bakım planlamayı öğretmek; akut (hipoglisemi, DKA/HHS) ve kronik komplikasyonların önlenmesi/yönetimi, hasta-aile eğitimi, danışmanlık ve teknoloji kullanımında (insülin pompası, CGM, uzaktan izlem) kanıta dayalı, etik ve multidisipliner yaklaşım geliştirmektir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Fisun ŞENUZUN AYKAR Dr. Öğr. Üyesi Meltem ADAİÇİ YAKUPOĞLU
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Diyabetin sınıflamasını ve tanı ölçütlerini açıklayabilir. |
| 2 | SMBG/CGM verilerini değerlendirebilir ve bakım planına entegre edebilir. |
| 3 | MNT ve egzersiz ilkelerini hasta koşullarına göre uyarlayabilir. |
| 4 | İnsülin ve ajansız tedavilere ilişkin hemşirelik izlemini planlayabilir ve yürütebilir. |
| 5 | Hipoglisemi/DKA/HHS gibi akut durumları tanıyabilir ve uygun girişimleri uygulayabilir. |
| 6 | Diyabetik ayak ve diğer kronik komplikasyonlarda tarama, eğitim ve özbakım yöntemlerini yönetebilir. |
| 7 | Gebelik/yaşlı/çocuk gibi özel durumlarda eğitim ve danışmanlığı yürütebilir; ADA/IDF standartlarına göre bakımın sürekliliğini sağlayabilir. |
Öğretim Sistemi
BİRİNCİ ÖĞRETİM
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Ders; diyabet hemşireliğinin tanımı ve ekip yaklaşımı, diyabetin epidemiyolojisi, sınıflandırılması, tanı–izlem–tedavi ilkeleri (SMBG/CGM, insülin ve ajansız tedaviler, MNT ve egzersiz), akut ve kronik komplikasyonların önlenmesi/yönetimi, özel durumlar (gebelik, çocuk, yaşlı), hasta-aile eğitimi ve danışmanlığı ile diyabet teknolojilerinin hemşirelik bakımına entegrasyonunu kapsar. diyabette akut ve kronik komplikasyonlar ve hemşirelik bakımı diyabetli hasta ve yakınlarının eğitimi diyabetten koruma stratejileri, ulusal ve uluslararası programları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Diyabet hemşireliğine giriş: rol/sorumluluklar, ekip yaklaşımı, epidemiyoloji ve sınıflama | ||
| 2 | Tanı ve tarama: glisemik ölçütler, A1C, OGTT; risk değerlendirme | ||
| 3 | Tıbbi beslenme tedavisi (MNT), egzersiz ve davranış değişikliği ilkeleri | ||
| 4 | Glukoz izlemi: SMBG, CGM türleri, veri yorumlama ve hemşirelik kullanımı | ||
| 5 | İnsülin farmakolojisi ve uygulama: rejimler, titrasyon, enjeksiyon/pompa | ||
| 6 | Ajansız tedaviler: metformin, SGLT2, GLP-1 RA vb.; hemşirelik izlemi/yan etki yönetimi | ||
| 7 | Akut komplikasyonlar: hipoglisemi, DKA, HHS – hızlı değerlendirme ve acil yaklaşım | ||
| 8 | Ara sınav | ||
| 9 | Kronik komplikasyonlar I: diyabetik ayak; eğitim, özbakım ve tarama protokolleri | ||
| 10 | Kronik komplikasyonlar II: nefropati, retinopati, nöropati ve KV risk yönetimi | ||
| 11 | Özel durumlar: gebelikte diyabet (GDM ve pregestasyonel), yaşlılık, çocuk/genç erişkin | ||
| 12 | Seyahat, aşılama, hastalık günleri (“sick-day”), komorbidite ve eşlik eden ilaçlar | ||
| 13 | Eğitim ve danışmanlık: yapılandırılmış programlar, kültürel uygunluk, sağlık okuryazarlığı | ||
| 14 | Teknoloji ve dijital sağlık: pompa/hibrit kapalı döngü, uygulamalar, tele-sağlık | ||
| 15 | Olgu temelli bütünleştirme ve güncel standartlarla (ADA/IDF) genel tekrar | ||
| 16 | Final Sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. ADA. Standards of Care in Diabetes—2025. Diabetes Care 48(Suppl 1). 2. IDF Diabetes Atlas, 11th ed. (2025). 3. Karadakovan, A., & Eti Aslan, F. (Ed.). (2020). Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Hemşirelik Bakımı (2. Baskı). Akademisyen Kitabevi. 4. T.C. SB HSGM. Erişkin Diyabetli Bireyler İçin Eğitimci Rehberi. 5. Ders sunumları
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Anlatım, soru-cevap, tartışma, vaka analizi ve olgu sunumları; kılavuz/rehber incelemeleri (ADA/IDF), CGM/pompa veri yorumlama atölyeleri, yapılandırılmış eğitim ve danışmanlık simülasyonları, klinik/uzaktan gözlem ve literatür saatleri ile yürütülür.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 15 | 1 | 15 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 15 | 2 | 30 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 47 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 4 | 4 | 5 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 3 | ||
| ÖÇ 2 | 4 | 5 | 5 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | ||
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 4 | 4 | 5 | ||
| ÖÇ 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 5 | 4 | 5 | ||
| ÖÇ 5 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | ||
| ÖÇ 6 | 5 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 3 | 3 | 4 | 4 | ||
| ÖÇ 7 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek