GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| HEM311 | Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği | DERS | 3 | 5 | 12.00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
TÜRKÇE
Dersin Amacı
Bu ders, temel sağlık hizmetleri felsefesi doğrultusunda; çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliğine ilişkin temel kavram, ilke ve kuramları kavrayarak, sağlıklı ve hasta çocuk ile ailesinin bakım ihtiyaçlarını bütüncül, kanıta dayalı ve kültürel açıdan duyarlı bir yaklaşımla değerlendirebilme, planlayabilme, uygulayabilme ve sonuçlarını izleyebilme becerisi kazandırmayı amaçlar. Öğrencilerin, pediatri hemşireliğinin etik ve profesyonel rol ve işlevlerini sağlık bakımının her aşamasında etkili bir biçimde kullanmaları hedeflenir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr.Öğr.Üyesi Ebru Melek BENLİGÜL
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Çocuk hemşireliğinin temel felsefesini, rol ve işlevlerini açıklar. |
| 2 | Türkiye ve dünyada çocuk sağlığına ilişkin temel göstergeleri yorumlar; bu verileri çocuk hakları ve etik ilkelerle ilişkilendirir. |
| 3 | Çocuk ve ailesinin saygınlığını ve haklarını gözeterek yaşa ve duruma uygun etkili iletişim kurar. |
| 4 | Gelişim dönemlerine özgü büyüme ve gelişme özelliklerini değerlendirir; sapmaları belirleyerek sağlık ekibiyle paylaşır. |
| 5 | Çocuk ve ailenin sağlığını geliştirmeye, korumaya ve sürdürmeye yönelik hemşirelik gereksinimlerini tanımlar ve bütüncül yaklaşımla bakım planlar. |
| 6 | Yaşa uygun sistematik fizik muayene uygular, bulguları değerlendirir ve sağlık ekibiyle paylaşır. |
| 7 | Sıvı-elektrolit ve asit-baz dengesini açıklar, olası dengesizlikleri değerlendirir, normalden sapmaları tanımlar, uygun hemşirelik girişimlerini planlar ve sağlık ekibiyle etkin biçimde paylaşarak hastanın sıvı tedavisini güvenli şekilde uygular. |
| 8 | Pediatrik ilaç doz hesaplaması yapar, doğru ilaç uygulama tekniklerini uygular ve güvenli ilaç yönetimini sağlar. |
| 9 | Çocukluk dönemine uygun sağlıklı beslenme ilkelerini açıklar; beslenme bozukluklarında hemşirelik bakımını uygular. |
| 10 | Sistemlere göre sık görülen çocukluk çağı hastalıklarını tanımlar ve hemşirelik sürecine uygun bakım planı oluşturur. |
| 11 | Kronik hastalığı olan çocuk ve ailesinin yaşadığı psikososyal etkileri analiz eder; destekleyici hemşirelik bakımını planlar ve uygular. |
| 12 | Çocuk sağlığı alanındaki güncel uygulama ve yöntemleri eleştirel düşünme becerileri ile değerlendirir. |
Öğretim Sistemi
BİRİNCİ ÖĞRETİM
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
[Yok]
Dersin İçeriği
1. Çocuk sağlığı ve hemşireliğine giriş 2. Türkiye’de ve dünyada çocuk sağlığının durumu 3. Çocuk hemşireliğinin temel kavramları, etik ilkeler, roller ve işlevler 4. Aile Merkezli Bakım, Atravmatik bakım 5. Büyüme ve gelişme süreçleri 6. Gelişim kuramları ve yaşa uygun gelişimsel özellikler 7. Çocuk sağlığının değerlendirilmesi, öykü alma ve fizik muayene 8. Yaş dönemlerine göre çocuk ve aile ile iletişim 9. Ağrı yönetimi ve atravmatik bakım yaklaşımları 10. Çocuklarda ilaç uygulamaları ve doz hesaplamaları 11. Sıvı-elektrolit ve asit-baz dengesi bozukluklarında hemşirelik bakımı 12. Yenidoğanın değerlendirilmesi ve gelişimsel bakım 13. Yüksek riskli yenidoğan ve yoğun bakımda hemşirelik yönetimi 14. Çocuklarda beslenme ve beslenme bozukluklarında hemşirelik bakımı 15. Gastrointestinal sistem hastalıkları ve hemşirelik bakımı 16. Bulaşıcı hastalıklar, bağışıklama ve hemşirelik yaklaşımları 17. Solunum sistemi hastalıkları ve hemşirelik bakımı 18. Kardiyovasküler sistem hastalıkları ve hemşirelik bakımı 19. Nörolojik sistem hastalıkları ve hemşirelik bakımı 20. Kas-iskelet sistemi hastalıkları ve hemşirelik bakımı 21. Hematolojik ve onkolojik hastalıklar ve hemşirelik bakımı 22. Yaşam Sonu Bakım, Palyatif Bakım 23. Endokrin sistem hastalıkları ve hemşirelik bakımı 24. Genitoüriner sistem hastalıkları ve hemşirelik bakımı 25. Özel gereksinimli çocuklarda hemşirelik yaklaşımı 26. Çocuk istismarı ve ihmali
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Tanışma, Dersin ve Kaynakların Tanıtımı, Türkiye’de ve Dünyada Çocuk Sağlığının Durumu, Çocuk Hakları ve Çocuk İstismarı, Çocuk Hemşireliğinin Felsefesi, Rol ve İşlevleri, Etik İlkeler, Büyüme ve Gelişme Kavramı, Büyüme ve Gelişmeyi Etkileyen Faktörler, Büyüme ve Gelişme Kuramları, Büyüme ve Gelişmenin Değerlendirilmesi | Çocuklarda Antropometrik Ölçümler | |
| 2 | Büyüme ve Gelişme Kuramları, Yenidoğan Döneminde Büyüme ve Gelişme, Süt Çocuğu (0-1 yaş) Döneminde Büyüme ve Gelişme, Oyun Çocukluğu (1-3 yaş) Döneminde Büyüme ve Gelişme,Okul Öncesi (3-6 yaş) Dönemde Büyüme ve Gelişme, Okul Çocuğu (6-12 yaş) Döneminde Büyüme ve Gelişme, Adolesan Dönemde Büyüme ve Gelişme | Çocuk Kliniğinde İlk Günüm- Reflekşın | |
| 3 | Hastaneye Yatışın Çocuk ve Aile üzerine Etkileri ve Destekleyici Hemşirelik Yaklaşımları, Kronik ve Yaşamı Tehdit Edici/Ölümcül Hastalığı Olan Çocuklar ve Hemşirelik Yaklaşımları, Yaş Dönemlerine Göre Çocukla ve Ailesiyle İletişim, Pediatride Oyunla İletişim ve Terapötik Oyun | Çocuklarda Ağrı değerlendirmesi, Fizik muayene, Yaşam bulgularının alınması. | |
| 4 | Çocuklarda İlaç Uygulamaları ve Hemşirenin Sorumlulukları, Çocuklarda İlaç doz hesaplamaları | Çocuklarda İlaç Doz Hesaplamaları | |
| 5 | Çocuklarda Sıvı-Elektrolit Dengesi ve Dengesizliklerinde Hemşirelik Bakımı , Çocuklarda Asit-Baz Dengesi ve Dengesizliklerinde Hemşirelik Bakımı , Çocuklarda İntravenöz Sıvı Tedavisi İlkeleri, Hemşirelik Bakımı ve Yönetimi | Çocuklarda İlaç Uygulamaları-1 | |
| 6 | Yenidoğanın Ekstrauterin Yaşama Uyumu, Yenidoğanın Doğum Odasında İlk Bakımı, Yüksek Riskli Bebekler ve Yenidoğan Hastalıkları, Yenidoğanda Bireyselleştirilmiş Gelişimsel Bakım Yaklaşımı, Yenidoğan Yoğun Bakımda Hemşirelik İzlem ve Bakımı | Çocuklarda İlaç Uygulamaları-2 | |
| 7 | Çocuklarda Beslenme ve Beslenme Bozukluklarında Hemşirelik Bakımı , Gastrointestinal Sistem Sorunu/Hastalığı Olan Çocuk ve Hemşirelik Bakımı | Çocuklarda İnfüyon Hız Hesaplamaları | |
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Çocukluk Çağında Bulaşıcı Hastalıklar Aşı Takvimi ve Bağışıklama Programları Aşı Karşıtlığı, Aşı Kararsızlığı ve Aşı Reddi | Çocuklarda Aşı Uygulamaları, Çocuklarda Enteral Beslenme Uygulamaları | |
| 10 | Solunum Sistemi Sorunu/Hastalığı Olan Çocuk ve Hemşirelik Bakımı | Çocuklarda Solunum Desteği ve Hemşirelik Bakımı-1 | |
| 11 | Kardiyovasküler Sistem Sorunu/Hastalığı Olan Çocuk ve Hemşirelik Bakımı | Çocuklarda Solunum Desteği ve Hemşirelik Bakımı-2 | |
| 12 | Nörolojik Sistem Sorunu/Hastalığı Olan Çocuk ve Hemşirelik Bakımı, Kas-İskelet Sistemi Sorunu/Hastalığı Olan Çocuk ve Hemşirelik Bakımı | Nöbeti olan çocuğa yaklaşım | |
| 13 | Hematolojik/Onkolojik sistem sorunu/hastalığı olan çocuk ve hemşirelik bakımı | Periferik Venöz Kateter Yönetimi, Santral venöz Kateterlere Erişim ve Bakım | |
| 14 | Endokrin Sistem Sorunu/Hastalığı Olan Çocuk ve Hemşirelik Bakımı, Çocuklarda Genitoüriner Sistem Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı | Çocuklarda Hipoglisemiye Yaklaşım, Saatlik idrar takibi, Aldığı ve çıkardığı takibi | |
| 15 | Özel Gereksinimli Çocuklar, Çocuk İstismarı ve İhmali | Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dersi Uygulaması-Reflekşın | |
| 16 | Final Sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Kuğuoğlu S, Taş Arslan F, Küçükoğlu S (2024), “Pediatri Hemşireliği Temel klinik Becerileri”, 1. Baskı, Ankara Nobel Tıp Kitapevleri. 2. Conk Z, Başbakkal Z, Bal Yılmaz H, Bolışık B (2021), Pediatri Hemşireliği, 3. Baskı, Akademisyen Kitabevi, Ankara. 3. Törüner EK, Büyükgönenç L (2017), Çocuk Sağlığı Temel Hemşirelik Yaklaşımları, Ankara Nobel Tıp Kitabevleri, Ankara. 4. Çavuşoğlu H (2013), Çocuk Sağlığı Hemşireliği (2 Cilt), Sistem Ofset Basımevi, Ankara 5. Çavuşoğlu H (2017), Pediatri Hemşireliği Akıl Notları, Güneş Tıp Kitapevleri. 6. Sönmez Düzkaya D, Evcimen DK, Özata Keskin N, Akay H, Doğru Evcimen K, Yakut T (2015), Çocuk Hemşireliği Protokolleri, Nobel Nobel Tıp Kitabevleri 7. McGillis Bindler RC, Ball JW. (2014). Clinical Skills Manual for Principles of Pediatric Nursing” Canbulat Şahiner N, Açıkgöz A, Demirgöz Bal M, (Çev Eds) Çocuk Hemşireliği Klinik Uygulama Becerileri Kitabı. Nobel Akademik Yayıncılık. 8. Yiğit R, Üğücü G(2020), Çocukluk Dönemlerinde Büyüme ve Gelişme, 2. Baskı, Çukurova Nobel Tıp Kitapevi, Antalya 9. Tkacz Browne N, McComiskey A, Pieper P (2015), “Nursıng Care of the Pediatric Surgical Patient” Bolışık B, Yardımcı F, Akçay Didişen N (Çev Eds), Pediatrik Cerrahi Hastasının Hemşirelik Bakımı, Nobel Akademik Yayıncılık 10. Hockenberry MJ, Wilson D (2018), Wong’s Nursing Care of Infants and Children,11. Baskı, Mosby (Elsevier) 11. Ball JW, Ruth C. Bindler RC, Cowen KJ, Shaw MR (2016), Principles of Pediatric Nursing: Caring for Children, 7. Baskı, Pearson, NY 12. Kyle T, Carman C (2012), Essentials of Pediatric Nursing, 2. Baskı, Lippincott Williams & Wilkins. 13. Meadows-Oliver M (2015), “Pediatric Nursing made Incredibly Easy”, 2. Baskı, Wolters Kluwer Health. 14. Johnson JY (2010), “Pediatric Nursing Demystified” The McGraw-Hill Companies. 15. Chiocca EM (2020), “Advanced Pediatric Assessment”, 3. Baskı, Springer Publishing Company. 16. Lissauer T, Carroll W (2022),”Illustrated Textbook of Paediatrics” 6. Baskı, Elsevier Limited. 17. Richardson B (2020), “Pediatric primary care: practice guidelines for nurses”, 4. Baskı, Burlington, Massachusetts: Jones & Bartlett 18. Gormley-Fleming G, Martin D, (2018), «Children and Young People’s Nursing Skills at a Glance, 1. Baskı, John Wiley & Sons Ltd. 19. Lynn P, LeBon M (2011), Skill Checklists for Taylor’s Clinical Nursing Skills A Nursıng Process Approach, 3. Baskı , Lippincott Williams & Wilkins. 20. Hay WW, Levin MJ, Sondheimer JM, Deterding (2010), “Current Diagnosis & Treatment”, Sarıalioğlu F, Varan A, Yazıcı N, Temek Köksoy Ö (Çev Editörleri) Pediatri Tanı ve Tedavi, 20. Baskı, Güneş Tıp Kitapevleri.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri: Bu ders, öğrencilerin çocuk sağlığı ve hastalıklarına ilişkin bilgi, beceri ve tutum geliştirmelerini desteklemek amacıyla farklı öğrenme-öğretme yöntemleriyle yapılandırılmıştır. Dersin teorik, laboratuvar ve klinik uygulama bileşenleri aşağıdaki şekilde entegre edilmiştir: 1. Teorik Eğitim (Haftada 4 saat) Öğrencinin kavramsal bilgi kazanmasını, klinik düşünme becerilerinin gelişmesini ve eleştirel bakış açısı kazanmasını desteklemek amacıyla çeşitli aktif öğrenme teknikleri kullanılır. Kullanılan yöntemler: • Anlatım (doğrudan bilgi aktarımı) • Tartışma ve Soru-Cevap • Vaka tartışmaları • Problem temelli öğrenme (PBL) oturumları • Kavram haritaları oluşturma • Etkileşimli ders anlatımı (sunum, görsel ve video destekli içerik) • Güncel kılavuz, protokol ve klinik rehberlerin incelenmesi 2. Laboratuvar Uygulaması (Haftada 2 saat) Simülasyon temelli eğitim ortamında çocuk hemşireliğine özgü temel becerilerin kazandırılması hedeflenir. Kapsam ve yöntemler: • Beceri laboratuvarında yapılandırılmış beceri eğitimi (ilaç uygulama, sıvı tedavisi, vital bulgu ölçümü, fizik muayene vb.) • Rol oynama ve drama teknikleri (iletişim uygulamaları) • Standardize hasta uygulamaları • Becerilere yönelik kontrol listeleri ile öz değerlendirme • Videolu eğitim materyalleri ile pekiştirme 3. Klinik Uygulama (Haftada 8 saat) Çocuk servislerinde, yenidoğan ve çocuk yoğun bakım ünitelerinde gözlem ve doğrudan bakım uygulamaları ile öğrenciye gerçek hasta ortamında bütüncül bakım becerileri kazandırılır. Kapsam ve yöntemler: • Gözlem, uygulama ve geri bildirim döngüsü ile öğrenme • Klinik rehber eşliğinde vaka analizi • Hasta başı eğitimi ve birebir hasta bakımı • Günlük bakım planı oluşturma ve uygulama (hemşirelik süreci) • Klinik rehber eşliğinde kritik düşünme egzersizleri • Klinik vaka sunumları • Hemşirelik girişimlerinin planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi 4. Dijital ve Destekleyici Öğrenme Yöntemleri • Microsoft Teams Uygulamasında kurulan sınıf üzerinden haftalık içerik paylaşımı
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 2 | 60 |
| Laboratuvar Ara Sınavı | 1 | 7 |
| Proje Hazırlama | 1 | 6 |
| Rapor Hazırlama | 1 | 7 |
| Uygulama/Pratik | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Haftada 8 saat klinik uygulaması vardır.
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 2 | 2 | 4 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 4 | 56 |
| Uygulama/Pratik | 14 | 8 | 112 |
| Laboratuvar | 14 | 2 | 28 |
| Rapor Hazırlama | 14 | 2 | 28 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 2 | 14 | 28 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 14 | 14 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 300 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 4 | 4 | 3 | 2 | 1 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 2 | 5 | 4 | 4 | 3 | 3 | 2 | 4 | 3 | 2 | 2 | 2 | 1 |
| ÖÇ 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 3 | 2 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 |
| ÖÇ 4 | 3 | 4 | 4 | 5 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 |
| ÖÇ 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 3 | 5 | 4 | 4 | 3 | 3 | 2 |
| ÖÇ 6 | 3 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 2 |
| ÖÇ 7 | 3 | 4 | 3 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 |
| ÖÇ 8 | 3 | 3 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 |
| ÖÇ 9 | 2 | 3 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 |
| ÖÇ 10 | 2 | 2 | 3 | 3 | 4 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 |
| ÖÇ 11 | 2 | 2 | 3 | 3 | 4 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 2 | 1 |
| ÖÇ 12 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek